หนังร่วมทุนสร้าง กระแสใหม่ที่ยังเต็มไปด้วยปัญหา

หนังร่วมทุนสร้าง ดูจะเป็นกระแสนิยมอันใหม่ในวงการหนังปัจจุบัน เนื่องจากหนังบางเรื่องต้องใช้ต้นทุนสูง โดยเฉพาะหนังจากเกาหลี และหนังบางเรื่องก็มาจากทีมงานเล็กๆ จึงต้องอาศัยผู้ร่วมทุนมาคอยสนับสนุน แต่การร่วมทุนสร้างนั้น ก็ใช่ว่าจะเป็นเรื่องง่าย ความยุ่งยากที่ตามมาตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมงาน การถ่ายทำ ผลประโยชน์ และโดยเฉพาะเรื่องลิขสิทธิ์ ก็ล้วนแต่เป็นเรื่องที่ต้องทำความเข้าใจและตกลงกันเป็นอย่างดี

ในงานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติกรุงเทพฯ ปี 2550 จึงได้มีการจัดสัมมนาว่าด้วยการร่วมทุนสร้างภาพยนตร์ระหว่างประเทศ โดยเชิญผู้เกี่ยวข้องทั้งจากภาครัฐและเอกชนมาให้ความรู้และความเข้าใจด้านมุมมอง ผลกระทบ และการถือลิขสิทธิ์ในผลงาน ดำเนินงานโดยสมาคมผู้กำกับภาพยนตร์ไทย ผู้ดำเนินรายการหลักคือ ดร. สรจักร เกษมสุวรรณ ร่วมด้วยวิทยากรได้แก่ Mr. Peter Chan ผู้อำนวยการสร้างเลื่องชื่อจากหนังเรื่อง Infernal Affair, Mr. Shoji Udagawa CEO ของบริษัท Asian Pictures, Mr. Taesung Joeng จาก Showbox แห่งเกาหลี, Mr. Patrick Cole โปรดิวเซอร์เรื่อง Rush Hour จากฮอลลีวู้ด, คุณพันธุ์ธัมม์ ทองสังข์ โปรดิวเซอร์ชื่อดัง และคุณสง่า ฉัตรชัยรุ่งเรือง ผู้เชี่ยวชาญด้านลิขสิทธิ์ระหว่างประเทศ

การสัมมนา Co-production: the rights and copyrights ลิขสิทธิ์และการร่วมทุนสร้างระหว่างประเทศ ในครั้งนี้ ให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์กับนักทำหนังและนักธุรกิจในวงการอย่างมาก เช่นพวกเงื่อนไขต่างๆ ที่ผู้ร่วมทุนแต่ละรายก็เสนออยากจะให้ปรากฏในหนัง มีการขอให้ใช้นักแสดงจากประเทศตัวเอง ต้องมีการพาดพิงหรือมีฉากที่เกี่ยวข้องกับประเทศตัวเอง จนบางครั้งถึงกับต้องปรับเปลี่ยนบทกันใหม่ ในส่วนของการทำงานและการถ่ายทำนั้น ไม่ค่อยจะมีปัญหามากนัก เพราะส่วนใหญ่ก็จะใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสารกัน แต่ประเทศอย่างญี่ปุ่นหรือเกาหลี ซึ่งไม่ค่อยได้ใช้ภาษาอังกฤษกัน ก็อาจจะเกิดปัญหาเล็กๆ น้อยๆ ในเรื่องของการสื่อสารและการเข้าใจบทได้

ปัญหาใหญ่อีกอย่างหนึ่งก็คือ เรื่องของกฎหมายที่ต่างกันของแต่ละประเทศอาจมีผลกับสัญญาการร่วมทุนสร้าง หรือบางครั้ง ผู้ร่วมทุนบางประเทศก็ไม่ทำตามข้อตกลงในสัญญาก็มี ซึ่งจะส่งผลไปถึงเรื่องลิขสิทธิ์และผลประโยชน์ต่างๆ ด้วย โดยที่ผ่านมาผู้ที่ถือหุ้นใหญ่จะเป็นผู้ได้เปรียบ คอยชี้นำการตัดสินใจ และดูแลเรื่องผลประโยชน์ทั้งหมด ซึ่งวิทยากรทุกคนต่างก็เห็นพ้องต้องกันว่า

ควรจะต้องมีการปรับและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นนี้ โดยเฉพาะเรื่องของสัญญาและข้อตกลง จะต้องทำให้เข้าใจอย่างตรงกันทุกฝ่าย และจะต้องมีตัวกลางคอยให้ความรู้เรื่องของกฎหมายในแต่ละประเทศด้วย ก็นับว่าไม่ใช่ปัญหาเล็กๆ เลยที่จะทำให้การทำงานในหนังร่วมทุนสร้างเป็นไปอย่างไม่ติดขัด

อย่างไรก็ตาม ข้อดีของหนังร่วมทุนสร้างก็จะทำให้เกิดหนังฟอร์มยักษ์ และหนังดีๆ จากทีมสร้างหนังเล็กๆ ก็จะได้มีโอกาสแสดงผลงาน และยังเป็นการสร้างสัมพันธภาพอันดีระหว่างผู้สร้างหนังและนักธุรกิจในวงการหนังระหว่างประเทศได้